O tym, jak można doprowadzić do przedawnienia roszczeń, nieroztropnie rozszerzając powództwo
Więcej artykułówAgnieszka Branicka, Anna Olszewska
Czy w postępowaniu gospodarczym można rozszerzać powództwo? Generalnie – nie. Oczywiście ustawa nie byłaby ustawą polską, gdyby nie przewidywała wyjątków od tak prostych zasad, jednak dziś nie o tym. Życie pokazuje, że niełatwo zmieścić się w tych wąskich wyjątkach, co wywołuje niemałe zamieszanie. Dziś więc kilka słów o naszych doświadczeniach co z tym fantem zrobić i jakie niemiłe konsekwencje dla przedawnienia roszczeń mogą przynieść takie przygody.
Zatem jakie skutki procesowe niesie za sobą rozszerzenie powództwa w postępowaniu gospodarczym, które nie zmieści się w ustawowych wyjątkach? Praktyka pokazuje brak jednolitości w podejściu sądów. Ustawodawca nie uregulował wprost działania sądu w takiej sytuacji. W szerzej publikowanym orzecznictwie brak również wypracowanych standardów, a w doktrynie pojawiają się jedynie nieliczne głosy w tym zakresie.
W naszej praktyce na próbę niedopuszczalnego rozszerzenia powództwa zareagowaliśmy wnioskiem o wydanie postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności rozszerzenia powództwa. Zgodnie z poglądem doktryny, jest to postanowienie niezaskarżalne, kończące nieodwołalnie dalsze losy rozszerzenia powództwa. Z perspektywy powoda – bardzo niebezpieczna sytuacja, jeżeli mierzy się z ryzykiem przedawnienia roszczenia i nie zabezpieczył przerwania lub zawieszenia terminu przedawnienia w inny sposób.
Jednak Sąd w naszej sprawie zdecydował się na podjęcie innego ruchu – wyłączył rozszerzenie powództwa do odrębnego rozpoznania. W naszej ocenie Sąd niewłaściwie zastosował art. 193 k.p.c., który - w skrócie - z uwagi na przepis szczególny w postaci zakazu rozszerzania powództwa z art. 458(8) § 1 k.p.c., nie powinien mieć zastosowania w sprawach gospodarczych.
Decyzja procesowa sądu o wyłączeniu rozszerzenia powództwa do odrębnego rozpoznania w naszym wypadku dała początek istnej „odysei procesowej”. Rozszerzenie powództwa było przekazywane pomiędzy różnymi sądami i wydziałami. Ostatecznie, sprawa z rozszerzenia powództwa została zakończona przez piąty z kolei skład orzekający – sąd finalnie umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając niedopuszczalność rozszerzenia powództwa w postępowaniu gospodarczym.Całość postępowania w przedmiocie formalnego skontrolowania rozszerzenia powództwa trwała niemalże 2 lata i nie jest powiedziane, że nie będzie trwała jeszcze dłużej – postanowienie o umorzeniu postępowania nie jest jeszcze prawomocne. Ten stan ciągnącej się latami niepewności co do losów rozszerzenia oczywiście ma fatalne skutki dla zabezpieczenia roszczenia przed przedawnieniem. Uznanie rozszerzenia za niedopuszczalne po tak długim czasie może skutecznie zniweczyć możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia w jakikolwiek inny sposób.
W naszej sprawie ostatecznie doczekaliśmy się postanowienia, o które wnosiliśmy od początku. Czy macie doświadczenia z innymi poglądami sądów w podobnych sprawach? Domyślamy się, że z uwagi na brak ugruntowanej praktyki, sądy mogą wydawać różne rozstrzygnięcia w takiej sytuacji. Być może komuś sąd odrzucił rozszerzenie powództwa złożone w postępowaniu gospodarczym? A może zdarzyło się tak, że sąd zwrócił takie pismo? Koniecznie dajcie znać!